czwartek, 13 grudnia 2018
poniedziałek, 21 lutego 2011 15:42   
BUDOWNICZY PIONEK

W tym roku minie sto dwudziesta rocznica urodzin człowieka najbardziej zasłużonego dla Pionek - dr inż. Jana Prota, pochodzącego ze spolonizowanej rodziny żydowskiej Berlinerblau, urodzonego 29.09.1891r. w Warszawie. To on przez wiele lat był dyrektorem Państwowej Wytwórni Prochu. Walnie przyczynił się do rozwoju Pionek. Walczył o niepodległość. Po wojnie nie mógł wrócić do Polski. Zmarł na emigracji. Czy w Pionkach będzie miał swoją ulicę? Być może.

 

Jan Prot był legionistą, majorem dyplomowanym Wojska Polskiego, doktorem chemii i filozofii. Studiował w Warszawie (Wyższa Szkoła Wojenna), we Lwowie (Uniwersytet Jana Kazimierza), Krakowie (Uniwersytet Jagieloński), Monachium (Politechnika) i Edynburgu (Uniwersytet). W tym ostatnim mieście uzyskał w 1948r. brytyjski stopień naukowy doktora filozofii. Od kwietnia 1927r. do wybuchu II Wojny Światowej Jan Prot był Dyrektorem Naczelnym PWP i MK, a potem PWP w Pionkach. Na tym stanowisku uwidoczniły się i znalazły zastosowanie nie tylko gruntowna wiedza fachowa, ale także jego wybitne zdolności organizacyjne i administracyjne. Pod jego kierownictwem oraz Dyrektora Technicznego inż. Stanisława Dunin - Markiewicza, Wytwórnia została wyposażona w nowoczesne maszyny i urządzenia, szybko uruchomiona, a później rozbudowana u unowocześniona. W II połowie lat 30-tych XX wieku była jedną z największych w Europie fabryk prochu. W 1937r. pracowało w niej ok. 3.500 osób. Warto zaznaczyć, że na terenach zajmowanych obecnie przez Pionki, mieszkało wówczas ok. 8.000 osób (w 1939r. ok. 9.300). Jan Prot i Stanisław Dunin - Markiewicz, wraz z grupą naukowców, czuwali nad stałym unowocześnianiem metod produkcyjnych oraz kładli wielki nacisk na rozwój prac badawczych, dzięki czemu powstało i szybko rozwijało się Centralne Laboratorium, laboratoria wydziałowe i strzelnica balistyczna. Pozwoliło to na opracowanie wielu nowych typów i rodzajów prochów oraz materiałów kruszących, a także polepszenie jakości starych wyrobów. O nabycie patentów PWP ubiegało się wiele firm zagranicznych. Wytwórnia skutecznie konkurowała z wielkimi, zagranicznymi producentami, o czym świadczył eksport prochów i materiałów kruszących do wielu krajów.

Oprócz wysokich wartości jako naukowiec, technik, administrator i handlowiec, Jan Prot odznaczał się wielkim patriotyzmem i zaangażowaniem w działalność społeczną. Był przy tym człowiekiem skromnym, posiadał umiejętności obcowania z ludźmi, zjednywania ich sobie. Ułatwiło mu to realizację zamówień i innych ważnych spraw.

Po wojnie Jan Prot przebywał i pracował w Wielkiej Brytanii. Zmarł 19.07.1957r. w Londynie. Za swoje osiągnięcia otrzymał odznaczenia: Krzyż Orderu Virtutti Militari V klasy, Krzyż Walecznych, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Niepodległości, Medal za Wojnę 1918-1921 i inne.

Kilka lat temu Jan Prot doczekał się, dzięki staraniom jego syna prof. dr hab. Tomasza Prota, tablicy pamiątkowej, umieszczonej w korytarzu Urzędu Miasta Pionki. To za mało dla wspaniałego człowieka, wielkiego budowniczego Pionek. W II połowie lat 90-tych XX wieku, jako radny wnioskowałem nazwanie jednej z ulic imieniem J. Prota, umieszczenie tablicy pamiątkowej na gmachu Dyrekcji PWP oraz postawienie pomnika najbardziej zasłużonemu dla Pionek człowiekowi. Niestety moje starania, ponawiane kilkakrotnie, nie doczekały się realizacji. W międzyczasie uczciliśmy pamięć Jana Pawła II i Józefa Piłsudskiego, zasłużonych dla Polski i świata. Teraz uczcijmy godnie tego, który najwięcej zrobił dla Pionek.

Liczę na to, że Samorząd miasta i PTH oddział Pionki zajmą się powyższą sprawą.

Stanisław Alfred Traczyk

 

Cytat tygodnia:

"Dla pokoju trzeba ryzykować tak samo, jak w trakcie wojny...Jeśli boisz się postawić sprawę na ostrzu noża, już przegrałeś ."

 


John Dulles Foster